Home / Ngữ văn / Văn phân tích / Phân tích nhân vật lão Hạc trong tác phẩm cùng tên của Nam Cao

Phân tích nhân vật lão Hạc trong tác phẩm cùng tên của Nam Cao

Phân tích nhân vật lão Hạc trong tác phẩm cùng tên của Nam Cao – Bài làm 1

Truyện Lão Hạc được miêu tả và kể lại bằng những tâm sự của nhân vật chính và xung quanh nhân vật chính. Đó là tâm sự của Lão Hạc về con chó, về người con trai của lão, về kiếp người, về cái chết, về mảnh vườn. Đó là tâm sự của ông giáo, của vợ ông giáo, của Binh Tư về thân phận lão Hạc.

Có đoạn Nam Cao tả ngoại hình nhân vật bằng những từ tượng hình rất ấn tượng, đó cũng là một gương mặt mang nỗi đau của cõi lòng quặn thắt: (cười như mếu, mắt ầng ậng nước, mặt đột nhiên co dúm lại, những vết nhăn xô lại với nhau, ép cho nước mắt chảy ra…). Đây là một tâm sự đau nhất của một tâm hồn trong trẻo, chân thật: “Thì ra tôi già bằng này tuổi rồi còn đánh lừa một con chó, nó không ngờ tôi nỡ tâm lừa nó”. Sự xuất hiện của các nhân vật khác trong truyện đều không được miêu tả ngoại hình, mỗi người chỉ hiện diện bằng một tâm sự về lão Hạc và bằng một tâm sự của nhà văn về thân phận họ.

Có tâm sự hoài nghi, miệt thị của Binh Tư “làm nghề ăn trộm nên vốn không ưa lão hạc bởi vì lão lương thiện quá”. Có tâm sự của người con trai lão Hạc, rất thương cha nhưng phải bỏ làng ra đi và mang trong lòng một niềm u uất.

Nhân vật ông giáo trong truyện là một mạch tâm sự có biến động, từ “dửng dưng” đến “ái ngại” “muốn ôm choàng lây lão mà òa lên khóc” đến kính trọng, bàng hoàng: “Hỡi ôi lão Hạc… con người đáng kính ấy”. Sau cùng là thái độ vững tin thầm lặng, bền bỉ, sáng ngời vào nhân cách của lão Hạc.

Lão Hạc kết thúc đời mình trong khung cảnh “nhốn nháo”, “chẳng ai hiểu” của dư luận, nhưng câu chuyện lại truyền đi một thông điệp cuối cùng, thông thiết, son sắt như một lời thề: “Lão Hạc ơi! Lão Hạc ơi! Lão hãy yên lòng mà nhắm mắt… Đến khi con trai lão về, tôi sẽ trao lại cho hắn và bảo hắn: “Đây là cái vườn mà ông cụ thân sinh ra anh đã cố để lại cho anh trọn vẹn”.

Cốt truyện lão Hạc thể hiện trực tiếp tấm lòng của nhà văn về con người, một quan niệm nghệ thuật được thể hiện thành một mạch tâm sự rung động của các mạch tâm sự, để hiện ra một tâm thế của người nông dân.

Lão Hạc là chân dung của một tâm hồn lão nông Việt Nam “đáng kính”, nói theo ngôn ngữ của nhân vật ông giáo trong truyện. Phần đáng kính ấy là cõi lòng của lão, một khối tâm sự nhức nhối bởi sự vò xé, xô đẩy không nguôi giữa một bên là cảnh đời túng quẫn, với một bên là cõi lòng lão Hạc đôn hậu, trong sáng.

Cảm hứng nổi bật của Nam Cao trong truyện ngắn lão Hạc là khẳng định mảnh liệt về tình thương, niềm tin đối với con người. Lão Hạc tin vào đứa con của mình, lão tin vào con trai lão sẽ trở về.

Có lần lão nói một cách rất ấn tượng làm người nghe phải run lên: “Nếu kiếp con chó là kiếp khổ thì ta hóa kiếp cho nó để nó làm kiếp người… kiếp người như kiếp tôi chẳng hạn!…” Lão hồn nhiên và trung thực, tự trọng, đến mức trong trẻo: “tôi già bằng này tuổi đầu rồi mà còn đánh lừa một con chó, nó không ngờ tôi nỡ tâm lừa nó”. Và ngay cả khi chết lão cũng tính toán kĩ bằng ý thức trung thực và tự trọng.

Đặc sắc của Nam Cao trong việc diễn đạt về người nông dân lao khổ là ở chỗ đó. Đây là một “dụng công” nghệ thuật của nhà văn. Còn chỗ gắn với kỉ niệm đau buồn và ước vọng hạnh phúc của lão Hạc về đứa con, gắn với nỗi ân hận cao thượng về đức tính trung thực, về triết lý chua chát quanh kiếp người.

Xem thêm:  Phân tích truyện ngắn Lão Hạc của Nam Cao

Truyện ngắn Lão Hạc, cao vút một niềm tin sâu sắc của Nam Cao vào con người.

Phân tích nhân vật lão Hạc trong tác phẩm cùng tên của Nam Cao – Bài làm 2

Nam Cao là nhà văn hiện thực xuất sắc trong giai đoạn văn học 1930 – 1945. Qua nhiều tác phẩm, tác giả đã vẽ nên khung cảnh tiêu điều, xơ xác của nông thôn Việt Nam trước Cách mạng tháng Tám. Sự đói khổ ám ảnh nhà văn bởi nó ảnh hưởng không ít tới nhân cách, nhưng trong cảnh nghèo đói thê thảm, phẩm chất tốt đẹp của người nông dân vẫn tồn tại và âm thầm tỏa sáng. Truyện ngắn Lão Hạc thể hiện cái nhìn nhân đạo sâu sắc của Nam Cao. Trong đó, nhân vật chính là một nông dân gặp nhiều nỗi bất hạnh vì nghèo đói nhưng chất phác, đôn hậu, thương con và có lòng tự trọng.

Vợ mất sớm, lão Hạc dồn tất cả tình yêu thương cho đứa con trai duy nhất. Lão sẽ sung sướng biết dường nào nếu con trai lão được hạnh phúc, nhưng con trai lão đã bị phụ tình chỉ vì quá nghèo, không đủ tiền cưới vợ.

Thương con, lão thấu hiểu nỗi đau của con khi anh nghe lời cha, không bán mảnh vườn để lấy tiền cưới vợ mà chấp nhận sự tan vỡ của tình yêu. Càng thương con, lão càng xót xa đau đớn vì không giúp được con thỏa nguyện, đến nỗi phẫn chí bỏ nhà đi phu đồn điền đất đỏ mãi tận Nam Kì. Mỗi khi nhắc đến con, lão Hạc lại rơi nước mắt.

Lão Hạc rất quý con chó vì nó là kỉ vật duy nhất của đứa con trai. Lão trìu mến gọi là cậu Vàng và cho nó ăn cơm bằng chiếc bát lành lặn. Suốt ngày, lão thầm thì to nhỏ với con Vàng. Với lão, con Vàng là hình bóng của đứa con trai yêu quý, là người bạn chia sẻ cô đơn với lão. Vì thế nên bao lần định bán con Vàng mà lão vẫn không bán nổi.

Nhưng nếu vì nhớ con mà lão Hạc không muốn bán cậu Vàng thì cũng chính vì thương con mà lão phải dứt khoát chia tay với nó. Lão nghèo túng quá! Lão đã tính chi li mỗi ngày cậu ấy ăn thế bỏ rẻ cũng mất hai hào đấy. Cứ mãi thế này thì tôi lấy tiền đâu mà nuôi được… Thôi bán phắt đi, đỡ đồng nào hay đồng ấy. Bây giờ, tiêu một xu cũng là tiêu vào tiền của con. Tiêu lắm chỉ chết nó!

Thế là vì lo tích cóp, giữ gìn cho con trai chút vốn mà lão Hạc đành chia tay với con chó yêu quý. Đã quyết như thế nhưng lão vẫn đau đớn, xót xa. Lão kể cho ông giáo nghe cảnh bán cậu Vàng với nỗi xúc động cực độ. Lão đau khổ dằn vặt vì cảm thấy mình đã đánh lừa một con chó. Nỗi khổ tâm của lão cứ chồng chất mãi lên. Trước đây, lão dằn vặt mãi về chuyện vì nghèo mà không cưới được vợ cho con, thì bây giờ cũng chỉ vì nghèo mà lão thêm day dứt là đã cư xử không đàng hoàng với một con chó. Lão cố chịu đựng những nỗi đau đớn ấy cũng chỉ nhằm một mục đích là giữ gìn chút vốn cho con.

Biểu hiện cao nhất của tình yêu thương con chính là cái chết của lão. Ông lão nông dân nghèo khổ ấy đã tính toán mọi đường: Bây giờ lão chẳng làm gì được nữa… Cái vườn này là của mẹ nó chắt chiu dành dụm cho nó, ta không được ăn vào của nó… Ta không thể bán vườn để ăn… Chính vì thương con, muốn giữ cho con chút vốn giúp nó thoát khỏi cảnh nghèo mà lão Hạc đã chọn cho mình cái chết. Đó là một sự chọn lựa tự nguyện và dữ dội. Nghe những lời tâm sự của lão Hạc với ông giáo, không ai có thể kìm nổi lòng xót thương, thông cảm và khâm phục. Một con người vì nghèo đói mà bất hạnh đến thế là cùng! Một người cha thương con đến thế là cùng!

Xem thêm:  Phân tích khổ thơ đầu bài thơ Mùa xuân nho nhỏ của Thanh Hải

Không chỉ có vậy, qua từng trang truyện, chúng ta còn thấy lão Hạc là người đôn hậu, chất phác. Suốt đời, lão sống quanh quẩn trong lũy tre làng. Trong làng chỉ có ông giáo là người có học nên lão tìm đến ông giáo để chia sẻ tâm sự. Lời lẽ của lão Hạc đối với ông giáo lúc nào cũng lễ phép và cung kính. Đó là cách bày tỏ thái độ kính trọng người hiểu biết, nhiều chữ của một lão nông. Cảnh ngộ lão Hạc đã đến lúc túng quẫn nhưng lão tự lo liệu, xoay xở, cố giữ nếp sống trong sạch, tránh xa lối đói ăn vụng túng làm càn. Thậm chí, lão kiên quyết từ chối sự giúp đỡ chỉ vì lòng thương hại.

Lão đã chuẩn bị kĩ lưỡng mọi việc. Trước khi chết, lão nhờ ông giáo viết văn tự để giữ hộ con trai mình mảnh vườn và gửi ông giáo 30 đồng để lo chôn cất. Lão không muốn mọi người phải tốn kém vì lão. Rất có thể vì tốn kém mà người ta lại chẳng oán trách lão sao? Không phiền lụy đến mọi người, đó cũng là cách để giữ gìn phẩm giá. Thì ra ông lão có vẻ ngoài gàn dở ấy lại có phẩm chất đáng quý biết nhường nào!

Nhà văn Nam Cao đã giúp chúng ta hiểu được nỗi khổ tâm, bất hạnh vì nghèo đói cùng những vẻ đẹp cao quý trong tâm hồn người nông dân Việt Nam trước Cách mạng tháng Tám. Từ những trang sách của Nam Cao, hình ảnh lão Hạc luôn nhắc chúng ta nhớ đến những con người nghèo khó mà trong sạch với một tình cảm trân trọng và yêu quý.

Phân tích nhân vật lão Hạc trong tác phẩm cùng tên của Nam Cao – Bài làm 3

Nam cao đã xây dựng hình tượng của các nhân vật nghèo khổ trong tác phẩm của mình để từ đó biểu hiện được xã hội lúc bấy giờ con người cần có một cuộc sống để tồn tại nhưng cái nghèo cái đói vẫn bủa vây và làm cho họ không có con đường sống tiêu biểu nó là nhân vật Lão Hạc.          

Hình ảnh của Lão Hạc là biểu hiện của những người nông dân trước cách mạng tháng tám sự nghèo khổ đó đã bủa vây lấy con người của ông. Ông là một người nông dân nghèo khổ, nhân vật Lão Hạc đã được Nam Cao xây dựng rất chi tiết và xuất sắc trong truyện ngắn này, với một hoàn cảnh vô cùng nghèo khổ, ông chỉ sống một mình với con chó vàng, vợ ông mất sớm, người con trai duy nhất của ông di làm ăn xa, ông sống cô đơn lủi thủi một mình, cuộc sống của ông chỉ quay co với con chó vàng, hình ảnh con chó vàng được coi là một người bạn gắn bó với cuộc sống của ông, do cuộc sống khó khăn ông không chỉ nuôi con chó đó mà còn phải nuôi chính bản thân vì vậy ông lâm vào những con đường nghèo khổ đến tột cùng.

Những hình ảnh đó đã và đang tác động mạnh mẽ đến ông trong khung cảnh đó ông chỉ biết sống một cuộc sống nghèo khó hoàn cảnh khó khăn ông không thể vươn lên để sống một cuộc đời của chính mình, đó là cuộc sống của người nông dân trước cách mạng tháng tám tất cả con người trong hoàn cảnh đó đều phải lo cho từng bữa ăn manh áo của mình, nhưng đáng thương nhất đó là nhân vật Lão Hạc, ông đại diện cho người nông dân nghèo khổ chịu những đắng cay do cái nghèo đói gây ra, ông mang trong mình bao bệnh tật nhưng không có tiền chữa trị, cơm không có ăn thì lấy đâu ra tiền mà chữa bệnh, một cuộc sống nghèo khó đó đã tác động sâu sắc đến cuộc đời của ông, ông luôn sống bòn kiệm để có chút tiền tích góp cho người con trai của mình cưới vợ.

Xem thêm:  Phân tích bài thơ Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ

Hình ảnh đó đã thể hiện những cái đói khổ đang trồng chất và bao vây lấy cuộc đời của người nông dân trước cách mạng, những hình ảnh đó mang cho người đọc những sự đồng cảm về sự khổ đau của con người, trước những hoàn cảnh đó nhân dân ta chỉ biết chịu cảnh nghèo đói thôi. Con chó vàng sống bên cạnh lão Hạc là một người bạn gắn bó với ông nay ông cũng không đủ tiền để nuôi được nó, ông thương nó, khi chăm nó mà không cho nó có một cuộc sống tốt, chính vì vậy mà ông đã quyết định bán nó, những quyết định đó làm ông day dứt đau khổ, những hình ảnh thể hiện sự đau khổ đó là những giọt nước mắt của ông, với thân hình nghèo khổ, rách rưới của ông, ông tự cảm thấy không còn đủ sức để nuôi nó, mang nó ra chợ bán, trong cái hoàn cảnh như vậy chúng ta chỉ thấy những nỗi xót xa và những sự đau đớn đến tột cùng của ông.

Ông đã giành tình yêu thương của mình cho nó nhưng ông cũng bất lực trước hoàn cảnh khi không thể nuôi được nó, những hình ảnh đó đã thể hiện những nỗi lòng sâu sắc thầm kín của ông, chúng ta thấy xót thương cho hoàn cảnh và số phận của ông, ông là một người chịu tác động trực tiếp của cái đói khổ nghèo đói chính vì vậy, ông luôn mong muốn mình có cuộc sống tốt đẹp hơn, nhưng không thể có được khi cái đói cái khổ quá lớn, chính những điều đó tạo nên cho chúng ta nhiều cảm xúc đặc biệt và hình ảnh đó tác động đến người đọc mỗi người đọc đến những chi tiết xúc động này.

Những chi tiết chúng ta cần ca ngợi con người của ông đó là biểu hiện của ông là một người cha đức độ có trách nhiệm với người con của mình, cả cuộc đời tích góp chút tiền để cho con, những hình ảnh đó đã thể hiện ông là một người cha tốt, nhiều những chi tiết đó đã mang cho chúng ta nhiều cảm xúc đặc biệt và mang những ấn tượng sâu sắc cho người đọc, nhiều hình ảnh gợi tả những điều đó, đó là ông đem số tiền bán chó gửi ông Giáo để gửi cho người con của mình, ông thì sống cuộc sống đói nghèo, thức ăn ông ăn còn có cả củ ngứa, những hình ảnh đó đã bộc lộ được sự nghèo đói đó tới một mức cao độ.

Hình ảnh mang những đặc trưng tiêu biểu cho người nông dân chịu nhiều cực khổ, đó là cái chết đau đớn của lão Hạc, hình ảnh đó khắc họa sâu sắc trong tâm trí mỗi con người, những hình ảnh đó đã làm cho mỗi chúng ta càng cảm thấy yêu thương và xót thương cho những số phận đó, sự nghèo khổ và cái đói đã làm cho người nông dân này chịu nhiều đau đớn tủi nhục cái chết đã nhằm tố cáo cái xã hội thối nát lúc bấy giờ, chiến tranh gây ra làm cho nghèo đói đã bao vây lấy cuộc sống của những người nông dân đói khổ của chúng.

Hình ảnh của nhân vật lão Hạc đã thể hiện được những điều mà tác giả muốn thể hiện đó là hình ảnh về một người nông dân nghèo khổ chúng ta đã có những thái độ xót thương và vô cùng đáng thương cho những người nông dân của chúng ta, những hình ảnh đó mang lại cho chứng ta nhiều những hình ảnh day dứt người đọc.

Check Also

Phân tích bài thơ Lưu Biệt Khi Xuất Dương của nhà thơ Phan Bội Châu cực hay

Phân tích bài thơ Lưu Biệt Khi Xuất Dương của nhà thơ Phan Bội Châu cực hay

Đề bài: Phân tích bài thơ Lưu Biệt Khi Xuất Dương của nhà thơ Phan …

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *