Home / Ngữ văn / Văn phân tích / Phân tích những ẩn dụ nghệ thuật của Nguyễn Minh Châu trong Chiếc thuyền ngoài xa

Phân tích những ẩn dụ nghệ thuật của Nguyễn Minh Châu trong Chiếc thuyền ngoài xa

Phân tích những ẩn dụ nghệ thuật của Nguyễn Minh Châu trong Chiếc thuyền ngoài xa – Bài làm 1

Nguyễn Minh Châu là một nhà văn được mệnh danh là người mở đường cho văn học Việt Nam ở thời kì đổi mới. Chiếc thuyền ngoài xa là truyện ngắn xuất sắc nhất của ông trong thời kì đổi mới đó. Từ cốt truyện đơn giản nhưng tác giả đã làm nên một tác phẩm có nhiều giá trị đạo đức của con người. Đặc biệt là làm nên thành công cho truyện thì Nguyễn Minh Châu đã sử dụng nhiều hình ảnh ẩn dụ để làm nổi bật ý nghĩa mà mình muốn truyền tải.

Trước tiên đó là hình ảnh về chiếc thuyền ngoài xa. Nguyễn Minh Châu đã dày công xây dựng nên một bức tranh cảnh biển trong sáng sớm thật đẹp và trong mắt của nghệ sĩ Phùng thì đó là một bức tranh “đắt” nhất mà anh từng thấy. Mũi thuyền in một nét mơ hồ nhòe trong sương mù có pha đôi chút màu hồng hồng do ánh mặt trời chiếu vào. Vài bóng người lớn lẫn trẻ con ngồi im phăng phắc giống như tượng trên chiếc mụi khum đang hướng mặt vào bờ. Tất cả mọi đường nét đều hiện lên một cách hài hòa ,đẹp và vẻ đẹp đó thật đơn giản toàn bích khiến đứng trước nó thì cảm thấy bối rối, trong trái tim cảm thấy như có cái gì đó bóp thắt vào.

Thế nhưng sau hình ảnh con thuyền và biến ấy chúng ta lại thấy được một nghịch lí hết sức oái oăm,sau khi chụp được cảnh bức họa ấy thì nghệ sĩ đã chứng kiến được một cảnh hết sức đau lòng. Đó là hình ảnh của hai người vợ chồng ,thấy người chồng đánh vợ mình không thương tiếc . “Anh lấy chiếc thắt lưng của mình mà quất vào lưng vào mặt vợ không thương tiếc. Người đàn bà chỉ biết cam chịu đau đớn, chân hình chữ bát , mặt thì giỗ, tấm lưng gù với tà áo bạc phếch” .Khi chứng kiến được cảnh này đều làm cho con người ta đủ xót xa, và những đặc điểm ấy đủ đê cho chúng ta thấy được rằng người đàn bà đó hẳn là phải khổ sở như thế nào sau những trận roi đòn.

Qua hình ảnh người đàn ông đánh vợ của mình bên chiếc xe tăng cũng cho thấy đó là một hình ảnh ẩn dụ về chiếc xe, đó không chỉ là cuộc sống khổ cực về vật chất mà còn về tinh thần. Chiếc xe thể hiện sự sót lại của chiến tranh trong cuộc sống đổi mới, khi thời kì đổi mới rồi nhưng vẫn còn có những con người phải sống khổ cực, họ phải chịu hậu quả trong tàn dư của chiến tranh. Không những là người chồng đánh vợ mà thằng con vì căm gét cha mình vì tội đánh vợ cho nên muốn giết cả cha của mình. Đó chính là nghịch cảnh oái oăm ẩn nấp sau cảnh đắt giá kia.

Hình ảnh ẩn dụ nghệ thuật ở đây được thể hiện một cách sâu sắc, đằng sau cái nghệ thuật ấy chưa chắc đã thực sự là một cái thiện mà nó còn chứa cả những cái tàn bạo trong cuộc sống. Chính vì nghệ thuật là chân lí của đạo đức cho nên nghệ thuật phải phải phản ánh được đời sống, luôn đi liền và không hề tách rời nó. Như thế mới khiến cho phùng vừa phát hiện được cái đẹp lại vừa thấy được đằng sau cái đẹp ấy.

Hình ảnh người đàn bà làng chài cũng là một hình ảnh ẩn dụ, với ngoại hình và tính cách chịu đựng của người đàn bà chúng ta đã thấy được hình ảnh của những con người khổ cực mặc dù đã ở trong thời kì đổi mới dân chủ. Người phụ nữ ấy hi sinh cam chịu , từ chối sự giúp đỡ của Phùng để quay về với cuộc sống ấy. Đó là vì cái gì? Đó là vì những đứa con, hi sinh chịu đựng những trận roi đòn từ người chồng nhưng vẫn không nói nửa lời là bởi vì những đứa con . Nghệ thuật ẩn dụ ở đấy chính là vẻ đẹp của sự nhẫn nhịn, vì gia đình mà quên đi bản thân mình.

Người đàn ông vũ phu này thực chất ngày xưa là một người hiền lành tháo vát nhưng vì cuộc sống đã khiến cho anh như vậy.  Nghệ thuật ẩn dụ ở đây chính là vì cuộc sống quá khổ cực đã làm cho con người trở nên như vậy.

Xem thêm:  Phân tích bài ca dao "Làm trai cho đáng nên trai. Một trăm đám cỗ chẳng sai đám nào"

Như vậy qua đây chúng ta có thể thấy được Nguyễn Minh Châu đã rất dày công khi xây dựng hình ảnh nhân vật, từ hình ảnh của bức tranh cho đến hình ảnh về số phận của con người toàn cảnh xã hội. Từ đó mà tác giả muốn nói lên quan niệm của mình về nghệ thuật trong cuộc sống. Chúng luôn đi liền với nhau mà không thể tách rời nhau được.

Phân tích những ẩn dụ nghệ thuật của Nguyễn Minh Châu trong Chiếc thuyền ngoài xa – Bài làm 2

Nguyễn Minh Châu là nhà văn xuất sắc của nền văn học Việt Nam, ông có rất nhiều những tác phẩm hay trong đó tác phẩm chiếc thuyền ngoài xa, là tác phẩm đạt được nhiều cảm xúc trong lòng người đọc, bởi nghệ thuật ẩn dụ phong phú.

Trong một tác phẩm nghệ thuật để đạt được thành công to lớn, nó không chỉ cần đến một nội dung hay mà nghệ thuật trong tác phẩm cũng là một yếu tố quan trọng để tạo nên những giá trị to lớn và có tối ưu cao nhất. Nghệ thuật thường bổ trợ và có mối quan hệ chặt chẽ với nội dung, trong đó nội dung và hình thức của tác phẩm có mối liên hệ chặt chẽ và liên quan mật thiết với nhau, nó hình thành từ những cách giản dị, nhưng lại mang lại cho người đọc một cái nhìn sâu sắc và đầy tinh tế, với những nét đặc sắc đó con người luôn được phát hiện dưới con mắt tinh tế của người thi sĩ, những con mắt nhìn đời đầy tinh tế, nó thể hiện một ý nghĩa to lớn trong nghệ thuật của chính tác giả.

Trong chiếc thuyền ngoài xa, tác giả đã rất thành công ngay khi tạo dựng nên tình huống trong câu chuyện, nó thể hiện một mối tương quan rất lớn đối với nghệ thuật và sự thành công trong một tác phẩm nghệ thuật. Để đạt được những thành công đó, tác giả là người đào sâu và khai thác một cách có ý nghĩa nhất đối với mỗi con người, trong con mắt của người nghệ sĩ nghệ thuật cần phải gắn liền với cuộc sống của nhân dân, có ý nghĩa gắn bó mật thiết với nhân dân, không tách rời nhân dân, đó mới là một nghệ thuật chân chính. Đúng như Nam Cao đã từng nói “ Nghệ thuật không phải là ánh trăng lừa dối cũng không nên là ánh trăng lừa dối nghệ thuật phải là sự đau khổ, thoát ra từ những kiếp lầm than” . Người nghệ sĩ phải sáng tạo nên từng con chữ và với một nội dung đầy gợi cảm, nó gợi cho người đọc một cái nhìn có ý nghĩa to lớn nhất đối với con người. Nghệ thuật ẩn dụ ở đây không chỉ muốn nhắn nhủ cho người đọc một mối quan hệ to lớn giữa nghệ thuật và cuộc đời, lấy hình ảnh của người phụ nữ hàng chài để mô tả và diễn tả được những điều có ý nghĩa to lớn nhất đối với cuộc sống của chúng ta, họ đang phải sống những cuộc sống nghèo khổ, trong đó thủ phạm gây ra đó là cái nghèo đói.

Trong không gian mênh mông rộng lớn, nó dường như đang hòa cùng với tâm trạng và cảm xúc của con người, bên cạnh vẻ đẹp của chiếc thuyền xa xôi, trong con mắt quan sát đầy tinh tế, tác giả còn phát hiện ra những điều ẩn chứa đằng sau đó là cuộc sống của những người nghèo khổ, họ phải chịu đựng những cuộc sống lầm than, tình trạng bạo lực gia đình vẫn diễn ra, ngoài vẻ hoàn mỹ của thiên nhiên, nó còn thể hiện một tình trạng từ cuộc sống, đó là sự nghèo khổ, lầm than của con người.

Trong cảnh nghèo đói đó, con người đang phải sống những giây phút cực khổ, ám ảnh trước cái đói nghèo đang bủa vây lấy con người, nó dường như đang đốt đi từng tâm can và giá trị của con người, để sống và làm được những điều đó con người cần phải có con mắt tinh tường và đầy giá trị nhất, con người luôn phải chịu nhiều khó khăn từ cuộc sống đó là cuộc sống nghèo khổ, và đầy vất vả. Tác giả đã dùng cuộc đời của những người nghèo khổ đó để nói lên ý nghĩa và giá trị sâu sắc của con người, con người đang phải sống những giây phút đau khổ, họ phải chịu đựng những vất vả do cuộc sống gây nên.

Xem thêm:  Phân tích nhân vật Tnú trong tác phẩm "Rừng xà nu" của Nguyễn Trung Thành

Nghệ thuật ẩn dụ để nói lên ý nghĩa từ cuộc sống cũng mang lại cho con người nhiều cảm xúc, đó là mối quan hệ giữa nghệ thuật và cuộc đời, để có được một nghệ thuật tài hoa, con người luôn luôn phải có những hiểu biết mới mẻ về giá trị của cuộc sống, con người phải trải qua nhiều điều trong cuộc sống này, những điều đó đem lại cho con người nhiều cảm giác, đó là sự sống, một cuộc sống luôn gắn liền với nhiều điều và mỗi chúng ta luôn luôn phải phấn đấu để vượt qua.

Trong khung cảnh đó, cuộc đời của người đàn bà hàng chài đang từng ngày từng giờ, phải chịu những cơn bạo lực đau khổ, và phải chịu đựng những điều bất hạnh từ cuộc sống này, họ phải chịu những đắng cay, dằn vặt và đang dần gây nên những tội ác mà chính tác giả không biết được đằng sau sự hoàn mỹ đó lại có những cuộc đời như thế, nó bất hạnh và đang dần ám ảnh lấy cuộc sống của mỗi con người, mỗi chúng ta cũng đều phát hiện ra được những hoàn cảnh đó, bởi cuộc sống và nghệ thuật phải luôn đi liền với nhau, không được tách rời nhau.

Với nghệ thuật tinh tế, các biện pháp được sử dụng trong tác phẩm nhằm nâng cao giá trị biểu hiện trong toàn bộ tác phẩm, đó là những điều mà tác giả đang dụng ý để thể hiện, trong cái nhìn mới mẻ, tác giả đang thể hiện được nhiều ý nghĩa, qua con mắt tinh tế, với các phép so sánh và biểu trưng để con người cũng tự nhìn nhận lại mình qua các nghệ thuật ẩn dụ, mỗi người cũng nên có cái nhìn toàn diện hơn về cuộc sống.

Tác phẩm đã để lại cho người đọc nhiều cảm xúc, đó là sự tinh tế qua con mắt của tác giả với một tấm lòng nhân  đạo và biết nhìn xa trông rộng, tác giả đã thể hiện được mỹ quan nghệ thuật trong tác phẩm của mình.

Phân tích những ẩn dụ nghệ thuật của Nguyễn Minh Châu trong Chiếc thuyền ngoài xa – Bài làm 3

Nguyễn Minh Châu được mệnh danh là “người mở đường tinh anh cho văn học Việt Nam thời kì đổi mới”. Ở giai đoạn trước ngòi bút của Nguyễn Minh Châu theo xu hướng sử thi và lãng mạn đến thời kì sau văn phong của ông theo xu hướng cảm hứng thế sự và những vấn đề đạo đức, triết lý nhân sinh. Chiếc thuyền ngoài xa là truyện ngắn xuất sắc của Nguyễn Minh Châu trong thời kì đổi mới. Từ cốt truyện đơn giản mà nhà văn đã làm nên một tác phẩm chứa đầy những giá trị đạo đức của con người. Đặc biệt làm nên thành công của truyện Nguyễn Minh Châu đã sử dụng những ẩn dụ nghệ thuật để làm nỗi bật lên ý nghĩa mà mình muốn truyền tải.

Câu chuyện được phát triển theo tình huống nhận thức và từ những hình anh ẩn dụ trong truyện ta thấy được những điều trăn trở mà Nguyễn Minh Châu muốn nói đến.

Trước tiên là hình ảnh của chiếc thuyền ngoài xa, năm ấy trưởng phòng của nghệ sĩ Phùng muốn anh tìm thêm một bức ảnh thuyền và biển cho bộ lịch năm ấy. Chính vì thế mà anh có một chuyến công tác xuống dưới vùng biển để tìm kiếm những bức ảnh thuyền biển trong nắng sớm. Và ở đây anh đã bắt gặp một hình ảnh thuyền và biển vô cùng đẹp, và cũng chính hình ảnh ấy cũng là một ẩn dụ nghệ thuật mà Nguyễn minh Châu đã dày công xây dựng lên. Bức tranh cảnh biển trong sương sớm thật đẹp, đó là một bức tranh “đắt” nhất mà nghệ sĩ phùng từng thấy. “Có lẽ suốt một đời cầm máy ảnh chưa bao giờ tôi được thấy một cảnh "đắt" trời cho như vậy: trước mặt tôi là một bức tranh mực tàu của một danh họa thời cổ. Mũi thuyền in một nét mơ hồ lòe nhòe vào bầu sương mù trắng như sữa có pha đôi chút màu hồng hồng do ánh mặt trời chiếu vào. Vài bóng người lớn lẫn trẻ con ngồi im phăng phắc như tượng trên chiếc mui khum khum, đang hướng mặt vào bờ. Tất cả khung cảnh ấy nhìn qua những cái mắt lưới và tấm lưới nằm giữa hai chiếc gọng vó hiện ra dưới một hình thù y hệt cánh một con dơi, toàn bộ khung cảnh từ đường nét đến ánh sáng đều hài hòa và đẹp, một vẻ đẹp thực đơn giản và toàn bích khiến đứng trước nó tôi trở nên bối rối, trong trái tim như có cái gì bóp thắt vào? Chẳng biết ai đó lần đầu đã phát hiện ra bản thân cái đẹp chính là đạo đức? Trong giây phút bối rối, tôi tưởng chính mình vừa khám phá thấy cái chân lý của sự toàn thiện, khám phá thấy cái khoảnh khắc trong ngần của tâm hồn. ” Đó là toàn bộ cảnh thuyền biển qua cảm nhận của nghệ sĩ Phùng.

Xem thêm:  Cảm nhận của em về bài phong cách Hồ Chí Minh của Lê Anh Trà

Thế nhưng sau bức ảnh thuyền và biển ấy chúng ta lại thấy được những nghịch lý oái ăm. Sau khi chụp lại được cảnh như bức họa thời cổ ấy, nghệ sĩ Phùng chứng kiến được một cảnh hết sức đau lòng. Đó là hình ảnh của người chồng đánh vợ của mình thậm tệ. Anh lấy chiếc thắt lưng của mình mà quất vào lưng vào mặt vợ không thương tiếc. Người đàn bà chỉ biết cam chịu đau đớn, chân hình chữ bát , mặt thì giỗ, tấm lưng gù với tà áo bạc phếch. Những đặc điểm ấy đủ để cho thấy bà khổ như thế nào. Đó không chỉ là cái khổ của cuộc sống vật chất mà còn là cái khổ về tinh thần. Ông chồng đánh bà ngay trên bãi biển ấy bên cạnh chiếc xe tăng cũ từ thời chiến tranh vẫn còn để lại. Hình ảnh chiếc xe tăng cũng chính là một hình ảnh ẩn dụ nghệ thuật. Nó thể hiện sự để lại xót lại của chiến tranh trong cuộc sống đổi mới. Ý nghĩa sâu xa của nó là trong thời kì đổi mới vẫn có những con người phải sống trong khổ sở, có những bộ phận con người vẫn chịu hậu quả của tàn dư chiến tranh chưa thể nào thoát khỏi đau khổ được. Và không những người chồng đánh vợ mà thằng con vì yêu mẹ mà căm thù cha muốn giết của mình. Đó chính là cái nghịch cảnh oái oăm đằng sau cảnh đắt kia.

Ở đây ta nhận ra rằng hình ảnh ẩn dụ nghệ thuật chiếc thuyền ngoài xa thể hiện được mối quan hệ giữa nghệ thuật và đời sống. Đằng sau nghệ thuật chưa chắc đã là những cái thiện, mà nó còn chứa cả những cái ác, cái tàn bạo nữa. Chính vì nghệ thuật là chân lý của đạo đức cho nên nghệ thuật phải phản ánh được đời sống, đi liền và không tách rời nó. Như thế có thể nói chính cảnh tượng kia đã khiến cho Phùng vừa phát hiện một cảnh tượng đẹp vừa thấy được những cái đằng sau cái đẹp ấy. Và trong xã hội đổi mới vẫn có những con người phải sống khổ sở như vậy.

Không những thế người đàn bà hàng chài cũng chính là những hình ảnh nghệ thuật ẩn dụ. Với ngoại hình và tính cách chịu đựng của bà ta thấy được hình ảnh của những con người vẫn sống khốn khổ trong khi xã hội đổi mới dân chủ. Người phụ nữ được bảo vệ thế nhưng người đàn bà vẫn từ chối sự giúp đỡ của Phùng để trở về với cuộc sống ấy. Vì sự cam chịu hi sinh ấy tất cả đều là vì con của bà. Ẩn dụ nghệ thuật ở đây chính là vẻ đẹp nhẫn nhịn của người phụ nữa, vì gia đình vì con mà hi sinh bản thân mình.

Người đàn ông vũ phu kia thực chất ngày xưa là một người làm vườn hiền lành. Tính hiền lành như thế nhưng chỉ khổ nỗi cuộc sống làm cho anh trở nên như thế. Sự ẩn dụ ở đây chính là những nỗi khổ của cuộc sống đã làm cho tính tình của con người thay đổi.

Như vậy qua đây ta thấy được hình ảnh ẩn dụ nghệ thuật mà Nguyễn Minh Châu đã dày công xây dựng lên. Từ hình ảnh của bức tranh đến những hình ảnh của số phận con người một bức tranh toàn cảnh xã hội hiện lên. Từ đó nhà văn thể hiện quan niệm của bản thân mình về nghệ thuật và cuộc sống. Chúng đi liền với nhau chứ không thể tách rời nhau được. Và trong bức tranh của nghệ sĩ Phùng năm ấy có một chấm hồng trong bức tranh như thể hiện vẻ đẹp của người đàn bà trong đó.

Thống kê tìm kiếm

Check Also

Phân tích bài thơ Lưu Biệt Khi Xuất Dương của nhà thơ Phan Bội Châu cực hay

Phân tích bài thơ Lưu Biệt Khi Xuất Dương của nhà thơ Phan Bội Châu cực hay

Đề bài: Phân tích bài thơ Lưu Biệt Khi Xuất Dương của nhà thơ Phan …

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *