Đề ôn tập cuối học kì II Tiếng Việt 5 – Kết nối tri thức – Bộ đề 1
Tiếng Việt lớp 5 · Kết nối tri thức · 60 phút · Thang điểm 10. Bài đọc mới, đọc hiểu, luyện từ và câu, viết có tiêu chí chấm.
Thời gian làm bài: 60 phút. Thang điểm: 10. Bộ sách: Kết nối tri thức với cuộc sống.
Đề ôn tập phần đọc hiểu, luyện từ và câu, viết. Bài đọc được viết mới theo mức lớp 5; phần đọc thành tiếng thực hiện riêng với giáo viên.
Làm phần trắc nghiệm trên web hoặc in đề để làm trên giấy. Hệ thống chỉ chấm 6 câu trắc nghiệm (3 điểm); phần tự luận và viết cần tự đối chiếu hoặc nhờ người lớn chấm theo hướng dẫn. Kết quả trắc nghiệm không phải tổng điểm toàn đề.
Bài đọc: Hồ sen buổi sớm
Sáng sớm, khi con đường ven làng còn vắng, tôi theo bà đi dạo bên hồ sen. Làn sương mỏng nằm sát mặt nước. Phía xa, rặng tre mới hiện thành một dải xanh nhạt. Tôi bước chậm lại, lắng nghe tiếng chim gọi nhau trong tán lá và tiếng dép bà khẽ chạm mặt đường.
Những chiếc lá sen tròn như những chiếc ô xanh mở trên mặt hồ. Có lá vươn cao, có lá nghiêng xuống sát nước. Những giọt sương đọng giữa lòng lá. Chúng lấp lánh khi tia nắng đầu tiên chạm tới. Một chú chuồn chuồn đáp lên cuống lá cong, đôi cánh mỏng rung nhẹ. Tôi đứng yên ngắm chú, sợ bước chân vội sẽ làm chú bay mất.
Giữa màu xanh, vài bông sen hồng đã hé cánh. Hương sen thoảng qua, dịu nhẹ đến mức phải đứng lặng mới cảm thấy. Bà chỉ cho tôi một nụ còn khép và một bông vừa nở. Cũng trên một khoảng nước ấy, mỗi bông lại mang một dáng vẻ riêng. Gió thổi nhè nhẹ. Vì vậy, những tàu lá khẽ lay động, làm bóng hoa dưới nước cũng rung rinh.
Mặt trời lên cao hơn, làn sương dần tan. Mặt hồ sáng rõ, còn bóng tre bên bờ vẫn đổ xuống một vùng mát rượi. Tôi theo bà trở về, ngoái nhìn những cánh sen hồng giữa các tầng lá. Con đường này tôi đã đi nhiều lần, vậy mà buổi sáng hôm ấy tôi mới nhận ra có biết bao điều nhỏ bé đáng để nhìn thật lâu.
Bài đọc được biên soạn riêng cho đề ôn tập.
I. Trắc nghiệm (3 điểm)
Câu 1 (0,5 điểm). Bạn nhỏ cùng bà đến hồ sen vào thời điểm nào?
Xem giải thích
Đáp án
Sáng sớm, khi đường làng còn vắng.
Lời giải
- Câu mở đầu xác định thời điểm hai bà cháu đi dạo là sáng sớm.
Hướng dẫn chấm
- Chọn đúng được 0,5 điểm.
Câu 2 (0,5 điểm). Trong bài, những chiếc lá sen được so sánh với hình ảnh nào?
Xem giải thích
Đáp án
Những chiếc ô xanh.
Lời giải
- Đầu đoạn thứ hai có phép so sánh lá sen tròn với những chiếc ô xanh.
Hướng dẫn chấm
- Chọn đúng được 0,5 điểm.
Câu 3 (0,5 điểm). Từ “Chúng” trong hai câu “Những giọt sương đọng giữa lòng lá. Chúng lấp lánh khi tia nắng đầu tiên chạm tới.” thay thế cho từ ngữ nào?
Xem giải thích
Đáp án
Những giọt sương.
Lời giải
- “Chúng” chỉ những giọt sương đã được nhắc ở câu trước, giúp tránh lặp lại cả cụm từ.
Hướng dẫn chấm
- Chọn đúng được 0,5 điểm.
Câu 4 (0,5 điểm). Trong hai câu “Gió thổi nhè nhẹ. Vì vậy, những tàu lá khẽ lay động”, từ nối “Vì vậy” thể hiện quan hệ gì?
Xem giải thích
Đáp án
Nguyên nhân – kết quả.
Lời giải
- Gió thổi là nguyên nhân khiến lá lay động. “Vì vậy” nối câu nêu kết quả với câu nêu nguyên nhân.
Hướng dẫn chấm
- Chọn đúng được 0,5 điểm.
Câu 5 (0,5 điểm). Trong câu nào dưới đây, từ “chân” được dùng theo nghĩa chuyển?
Xem giải thích
Đáp án
Ngôi nhà nhỏ nằm dưới chân núi.
Lời giải
- “Chân núi” chỉ phần dưới cùng của núi, không phải bộ phận cơ thể; từ “chân” được dùng theo nghĩa chuyển.
Hướng dẫn chấm
- Chọn đúng được 0,5 điểm.
Câu 6 (0,5 điểm). Nội dung chính của bài đọc là gì?
Xem giải thích
Đáp án
Vẻ đẹp hồ sen buổi sớm và niềm yêu thích khi quan sát thiên nhiên.
Lời giải
- Bài tập trung tả cảnh hồ sen và cảm xúc của bạn nhỏ khi nhận ra những điều đẹp đẽ quanh mình.
Hướng dẫn chấm
- Chọn đúng được 0,5 điểm.
II. Đọc hiểu và luyện từ, câu — trả lời ngắn (2 điểm)
Câu 7 (1 điểm). Trong hai câu “Hồ sen nằm bên con đường làng. Hồ sen mang lại một khoảng xanh mát cho xóm nhỏ.”, từ ngữ nào được lặp lại để liên kết câu? Nêu tác dụng của việc lặp lại đó.
Xem đáp án
Đáp án
Từ ngữ lặp lại là “Hồ sen”. Việc lặp lại giúp hai câu cùng hướng vào một đối tượng, làm đoạn văn liền mạch.
Lời giải
- So sánh chủ thể được nhắc ở đầu hai câu.
- Nêu việc dùng lại “Hồ sen” giúp người đọc biết câu sau tiếp tục nói về hồ sen.
Hướng dẫn chấm
- Nêu đúng từ ngữ “Hồ sen”: 0,5 điểm.
- Nêu được tác dụng liên kết hai câu, cùng nói về hồ sen: 0,5 điểm. Chấp nhận cách diễn đạt tương đương.
Câu 8 (1 điểm). Nếu đi dạo bên hồ, em sẽ làm việc gì để giữ cảnh hồ sạch đẹp? Giải thích vì sao.
Xem đáp án
Đáp án
Ví dụ: Em bỏ vỏ bánh vào thùng rác để rác không rơi xuống nước, làm bẩn hồ.
Lời giải
- Chọn một việc phù hợp như không xả rác, không bẻ hoa hoặc nhắc nhau giữ sạch lối đi.
- Giải thích tác dụng của việc làm đó đối với cảnh hồ.
Hướng dẫn chấm
- Nêu một việc phù hợp: 0,5 điểm.
- Giải thích hợp lí: 0,5 điểm. Không yêu cầu chọn việc giống đáp án gợi ý.
III. Viết (5 điểm)
Câu 9 (5 điểm). Viết bài văn tả một cảnh thiên nhiên ở nơi em sống hoặc một nơi em đã đến. Chọn trình tự tả phù hợp, làm rõ những nét em quan sát được và nêu cảm xúc của em.
Xem đáp án
Đáp án
Bài viết mở; học sinh có thể lựa chọn chi tiết và cách diễn đạt riêng phù hợp với đề bài.
Lời giải
- Mở bài: giới thiệu cảnh định tả và thời điểm quan sát.
- Thân bài: tả bao quát rồi chọn chi tiết nổi bật; có thể tả theo vị trí hoặc theo sự thay đổi của thời gian. Dùng những gì em đã quan sát bằng mắt, tai, mũi.
- Kết bài: nêu tình cảm với cảnh vật. Có thể chọn khu vườn, cánh đồng, bờ sông, hồ hoặc cảnh thiên nhiên khác em biết.
Hướng dẫn chấm
- Đúng kiểu bài tả cảnh, xác định rõ cảnh được tả: 1 điểm.
- Có chi tiết cụ thể, phù hợp cảnh và thời điểm; làm rõ nét nổi bật: 2 điểm.
- Bố cục rõ ràng, trình tự tả hợp lí, các ý có liên kết: 1 điểm.
- Dùng từ, đặt câu, chính tả phù hợp: 0,5 điểm.
- Thể hiện cảm xúc hoặc cách quan sát riêng: 0,5 điểm.
- Chấp nhận cách viết khác phù hợp. Không bắt buộc chép theo dàn ý gợi ý; giáo viên hoặc người lớn chấm phần viết, hệ thống không tự chấm.
Về đề ôn tập
Bộ đề 1 — Tiếng Việt lớp 5, Kết nối tri thức, cuối học kì II. Đề ôn tập có lời giải và hướng dẫn chấm; chấp nhận cách giải khác đúng và phù hợp kiến thức đã học. Không phải đề thi chính thức của nhà trường.